Sociale psychologie op YouTube.
Klik op de foto om het filmpje te bekijken:

Omstanders doen soms niks.


Het komt vaak voor dat er iemand hulp nodig heeft, maar dat niemand een helpende hand uitsteekt, ook al zijn er genoeg mensen aanwezig. Dit komt doordat mensen in zo’n situatie vaak kijken naar hoe andere mensen reageren. Doen anderen niets? Dan zal er ook wel niets aan de hand zijn. De verantwoordelijkheid ligt niet bij één iemand, maar wordt in kleine stukjes gesplitst en verdeeld over alle aanwezigen, waardoor iedereen zich maar heel weinig verantwoordelijk voelt voor de situatie. Dit heet het omstander effect.

Een makkelijke vraag over de lengte van lijnen. Toch?

In een onderzoek naar sociale druk gaf een onderzoeker een paar mensen een simpel taakje over de lengte van lijnen. Deelnemers aan het onderzoek moesten steeds zeggen welke van drie lijnen even lang was als een andere lijn. Wat nu als de andere deelnemers (in werkelijkheid een paar collega’s van de onderzoeker) allemaal een verkeerd antwoord gaven? Zou de deelnemer dan meedoen met de rest of zou hij voet bij stuk houden? Maar liefst 76% van de deelnemers gaven – minimaal 1 keer, maar meestal vaker – ook het verkeerde antwoord en volgden daarmee de anderen in plaats van te vertrouwen op hun eigen zintuigen.

Met de neuzen dezelfde kant op.

Een ander leuk filmpje over sociale druk. In een lift ga je meestal met je gezicht naar de deur staan, zodat je meteen kunt uitstappen zodra de deur open gaat. Maar wat zou je doen als de andere mensen in de lift allemaal met hun rug naar de deur staan?

Een schokkend onderzoek.

In dit onderzoek moest een proefpersoon elektrische schokjes toedienen aan een andere proefpersoon (in werkelijkheid een acteur ) wanneer deze een fout maakte bij een simpel leeropdrachtje. De schokjes waren nep, maar dit wist de proefpersoon niet. Elke keer dat de acteur een fout maakte, werd de schok zogenaamd heftiger, zelfs tot 450 volt aan toe. De grote vraag was of de proefpersonen aan de onderzoeker zouden gehoorzamen of dat ze zouden weigeren de schokken toe te dienen. Maar liefst 65% van alle proefpersonen gehoorzaamde tot de 450 volt aan toe!

Wees voorzichtig met een bivakmuts.


We verklaren andermans gedrag het liefst door te denken ‘zo is diegene nu eenmaal’ en we denken helemaal niet na over bepaalde omstandigheden waardoor iemand zich zo gedraagt. Dit heet de fundamentele attributiefout. De makers van dit filmpje illustreren dit met een leuk voorbeeld: iemand heeft het koud en doet zijn handschoenen aan en bivakmuts op om het warm te krijgen. Daarna wil hij wat geld opnemen bij de bank. De bankmedewerkster denkt niet na over de omstandigheden (het is koud buiten), maar denkt automatisch dat iemand met een bivakmuts wel een overvaller moet zijn. Helaas voor de klant maakt de sheriff dezelfde fout.

Heb je zin om met me naar bed te gaan?

In een onderzoek stapte een knappe jongen af op meisjes met de tekst “Je bent me de laatste tijd opgevallen. Ik vind je erg aantrekkelijk. Heb je zin om met me naar bed te gaan?” Geen enkel meisje uit het onderzoek (0%) leek dit een goed idee – ze reageerden verward en beledigd. Andersom stapte er ook een knap meisje af op jongens met diezelfde drie regels tekst. Maar liefst 75% van deze jongens zag dit wél zitten. De Britse band Touch and Go gebruikte de drie zinnen uit het onderzoek voor hun nummer “Would you”. Het nummer werd een grote hit in Engeland en werd gebruikt voor verschillende films, tv-series en reclames.

Eén van de grootste rampen in de geschiedenis van voetbal.

De ramp vond plaats in 1985 in het Heizelstadion in Brussel. Voor de wedstrijd braken er rellen uit en uit angst voor hooligans renden veel toeschouwers in paniek naar de andere kant van hun vak, waar ze over een muur probeerden te klimmen. Toen er al veel mensen overheen waren geklommen bezweek de muur en viel deze om, bovenop de mensen daarachter. Honderden mensen raakten gewond en 39 mensen overleefden het drama niet. De scheidsrechter en de spelers hadden geen idee van de tragedie die zich had afgespeeld en de wedstrijd ging gewoon door. (Dit filmpje bevat een paar schokkende beelden.)